Skip to content

Lè Bondye pa vle wè fanm

Nan kòmansman te gen lavi. Lavi te nan fanm, li pat sèlman nan fanm, li te fanm. Lavi se  te « Venus Berekat Rham »  premye moun yo te taye nan wòch sa gen 800 000 lane. Lavi te tout estati sa yo nou jwenn premye moun yo te taye kite pou nou kote yo tap selebre pouvwa fanm genyen. Nan kòmansman fanm te nan nannan lavi. Tout bagay te pase pa li. Majisyèn, deyès ki bay pitit, ki bay lavi. Li te lajwa ak lanmou, li te konn konsole, fè moun vin pi fò. Nan al chache pataje moun li ye a, al chache fè lòt la menm jan avè l, li ofri l yon pòm epi men ni ki bay kòd pou yo pase nan kou li.

Nan lane 2013, Adeline Gargan ak Bernard Lançon ekri Histoire de la misogynie de l’Antiquité à nos jours  kote yo ap esplike tout sa ki rive apre fanm vin pa lavi ankò. Menm si liv sa pa tingting lespri tankou « la chair interdite » Diane Ducret a, yo eseye konprann poukisa fanm vin bèt sa a ou dwe rayi depi nan Lagrès Antik jouk kounya,  nenpòt kote ou ale, nan nenpòt istwa ak mit, nan tout rejyon nan monn lan.

Nan nenpòt istwa, fanm nan ap toujou sa k pa bon an : Pandò ak Èv ki pa tande, Amazòn yo ki te konn batay, Pwopetid yo ki pa t bezwen pèsonn, se yo ki lakòz  tout pwoblèm monn lan vin genyen. Pou sa yo merite lanmò.  Ak Èv fè pitit vin tounen yon pinisyon olye yon bagay ki sakre.

Pa vle wè fanm nan pa rete la, yo ale nan lasyans pou yo jistifye sa. Pou Ipokrat, Aristòt  ak Galyen, fanm se yon bèt ki sòt, ki difisil, matris li ki konn soti kite plas li al regle zafè pa li a rann li enfidèl, se yon isterik. Kit se doktè, kit se filozòf, kit se pastè, kit se syantifik, tout dakò fanm se yon malad e menm si nan disetyèm ak dizuityèm syèk yo dekouvri se yon moun nòmal ki pa gen ankenn maladi, yo toujou defini l pa rapò ak gason, sa vle di kòm gen diferans ant yo de a, se li ki pa bon an.

Sa ale pi lwen toujou. Gras ak politik ak kòkòday li ki se dwa, gen lwa menm pou montre ke fanm nan se pa bagay pou mete sou moun. Gras ak Enstitisyon sosyal, moral ak kiltirèl yo, gason an se chèf, li se wa. Ankenn moun pa gen dwa remake ke sa pa nòmal, sinon, se imoralite, se kont w ap chèche, se Pawòl Bondye w ap chanje. E sosyete a pa p pran sa nan men w. Sèl tò tout medam yo te konn boule, chèche geri yo sè ke yo te derefize rete ap obeyi ak lòd gason ak Bondye.

Bondye sa a ki konn tout bagay la, sa ki nan bib la wi, nou pa p menm al nan lòt entèpretasyon l yo ki gen menm rayisman an pou fanm, Bondye sa a byen bay plas fanm nan tout bagay. Nan Sirasid (yon liv apokrif ki pale de sajès) 42 v 12-14, Bondye fè sonje nan ki pwen fanm nan pa bon, yo pa dwe pwoche manzè :

[…]Pa chita ak medam yo, menm jan pyebwa sot nan tè, mechanste fanm sot nan fanm. E pito w jwenn mechanste nan men gason pase bonte nan men fanm. Fanm bay repiyans, pa rete pre bagay konsa.

Se pou sa fòk li rete nan plas li, e tout liv nan bib la chita pou yo di kijan pou fanm nan rete lwen paske fanm vle di pwoblèm.

Depi lè li fèt, manman ap enpi de fwa plis ke si se yon gason li akouche :

Si yon fanm ansent akouche yon ti gason, lap enpi pandan sèt jou tankou lè li gen règ li. Anplis, li ap fè tranntwa jou pou li pirifye san l. li pap manyen anyen ki sen e li pa gen dwa al legliz jouk li fin pirifiye. Si se yon fi li fè, lap enpi pandan de semenn menm jan lè li gen règ li e lap pase swasannsi jou pou li pirifye san li. [Lévitique 12:2-5]

Lè li adolesan, si yon nèg fè kadejak sou li, malchans pou misye, li dwe marye ak li depi li te jwenn ni tifi.

Si yon nèg jwenn yon fanm tifi ki pa fiyanse epi misye mete men sou li epi yo jwenn li ki ap fè sa, misye dwe bay papa fi a senkant shekels epi marye avè li paske li dezonore l e li pap janm gen dwa voye l tounen bay granmoun ni. [Deutéronome 22:28-29]

Lè li marye, si li manyen grenn yon gason ki ap goumen ak mari l :

Lè de gason ap goumen, si madanm youn nan yo, nan eseye sove mari l, manyen grenn lòt la, wap koupe men an san kè sansib. [Deutéronome 25:11]

Apre lanmò mari l – ke l pa t ka sove paske li pa t anvi yo koupe men l – bò frè l dwe marye avè l :

Lè yon nèg mouri san li pa kite pitit gason, fi a pa gen dwa al marye ak lòt moun, se pou frè defen mari li vin marye avèl. [Deutéronome 25:5]

A nouvo mari sa, li dwe obeyi tankou esklav :

Fanm, manyè tande mari nou. Pa janm leve je gade l konsa si yon moun pa kwè nan Bondye, sa va konvenk li ke se Bondye ki vrè Bondye a. [1 Pierre 3:1]

Epitou, sa ki pi enpòtan an, ke fanm nan fèmen bouch li lè li nan mitan moun :

Ke medam yo femen bouch yo lè yo anndan legliz, yo pa gen dwa pale. Yo dwe tankou esklav jan la lwa Bondye di l la. Si se yon bagay yo pa konprann, y a mande mari yo lakay paske yo pa gen dwa pale nan mitan moun. [1 Corinthiens 14:34-35]

Dayè, se ak pawòl nan bouch li Eve te fè Adam manje pòm nan :

Se pou fanm tande san pale ditou, tankou zonbi. Mwen pa bay fanm dwa ni aprann moun, ni di gason sa pou li fè men li dwe fèmen bouch li. Paske se Adam ki te fèt anvan epi Eve e se pa Adam ki te al manje fwi a men Eve ki koupab. [1 Timothée 2:11-14]

CQFD.


Version originale: Et la misogynie se fit Dieu. Publié le 25 janvier 2016.

 

Leave a Reply

%d bloggers like this:
Skip to toolbar